1980 жылы В.Заитов пен О.Мартынюк құрамындағы барлау тобы Солтүстік Қазақстанның энеолит дәуірінің анықтамалық ескерткіші – Ботай қонысын ашты. Ол Солтүстік Қазақстан облысының оңтүстігінде Айыртау ауданында орналасқан. Елді мекеннің ауданы-15 гектар. Бұл мыс-тас дәуіріндегі(энеолит) зерттеулердің басталуын белгіледі, олар жаңа дәуірге дейінгі 4-3 мыңжылдықтың соңындағы тарихи процестерге көптеген жолдармен жарық түсірді.
